Wczoraj w wieku 85 lat zmarł w Krakowie Stanisław Lem, jeden z najpopularniejszych i najbardziej cenionych polskich pisarzy.
Do Krakowa przyjechał ze Lwowa w 1946 roku w ramach akcji repatriacyjnej. Od lat 50. mieszkał na ulicy Narwik, na osiedlu Kliny. W 1982 r. wyjechał na roczne stypendium do Wissenschaftskolleg w Berlinie Zachodnim. W latach 1983-88 mieszkał w Wiedniu. Wrócił do kraju - do Krakowa - w 1988 roku. W 1997 roku został honorowym obywatelem naszego miasta. To właśnie w Krakowie, w 1946, powstała Jego pierwsza książka, utwór fantastycznonaukowy "Człowiek z Marsa"
W roku 1948 Lem napisał "Szpital przemienienia", realistyczną powieść o masakrze pacjentów szpitala psychiatrycznego podczas niemieckiej okupacji. Dopiero czas odwilży pozwolił na publikację dzieła. Właśnie z odwilżą zbiega się początek złotego okresu twórczości Stanisława Lema. W 1961 r. jednocześnie w księgarniach ukazują się "Pamiętnik znaleziony w wannie", "Powrót z gwiazd" i "Solaris". To czas w którym pisarz tworzy po kilka nawet arcydzieł rocznie.
Sam Lem, za najlepszą swoją książkę uważał "Cyberiadę". Książka jest napisana językiem "starorobocim", stworzonym przez Lema. Składają się na nią opowiadania o dwóch robotach i zarazem konstruktorach robotów - Trurlu i Klapaucjuszu. Morałem zbioru opowiadań jest to, że rozum musi zatriumfować w końcu przed brutalną siłą. Że honor i inteligencja dwóch robotów zawsze pozwoli im pokonać wrogów.
Najlepiej sprzedającą się na świecie książką Lema jest jednak "Solaris", powstała w Zakopanem. Powieść ta nie zestarzała się przez lata. Dwukrotnie filmowana, zawiera w sobie piękny wątek miłosny oraz temat naukowców bezradnych wobec Nieznanego.
Esej "Summa technologiae" to jedno z najważniejszych dzieł pisarza. Lem pisze w nim o postępie technicznym, który nas czeka w ciągu najbliższych dekad. Lem przewidział tam m.in. inżynierię genetyczną oraz nadejście rzeczywistości wirtualnej.
"Powrót z gwiazd", "Solaris", "Opowieści o pilocie Pirxie", "Dzienniki Gwiazdowe", "Cyberiada" weszły do kanonu najsłynniejszych dzieł science fiction XX wieku. Na granicy powieści fantastyczno-naukowej i kryminalnej sytuują się "Śledztwo" i "Katar".
Lata swojego dzieciństwa we Lwowie opisał w autobiograficznej powieści "Wysoki Zamek".
Lem jest kawalerem Orderu Orła Białego, honorowym obywatelem Krakowa, doktorem honoris causa Politechniki Wrocławskiej, Uniwersytetu Opolskiego, Lwowskiego Państwowego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1973 r. Stanisław Lem został honorowym członkiem Science Fiction Writers of America (Stowarzyszenia Pisarzy Science Fiction w Ameryce). Tytuł ten odebrano mu za krytyczne wypowiedzi o amerykańskiej literaturze science-fiction.
Jego książki przetłumaczono na 41 języków i wydrukowano w łącznym nakładzie przekraczającym 27 mln egzemplarzy.
|
